GSM in de klas

Een paar weken geleden trof ik een huilende leerling aan in de gang: haar telefoon was afgenomen door een leraar die vond dat het maar eens afgelopen moest zijn met dat voortdurende gesms: opletten potverdikkeme! Maar omdat ze na een waarschuwing tóch door was gegaan, had hij haar telefoon tot het eind van die dag in beslag genomen. Compleet ontdaan was ze ervan, want niet meer bereikbaar voor vrienden en vriendinnen, ontroostbaar. Maar die leraar had natuurlijk wel een beetje gelijk.

Sommige leraren op onze school vinden dat mobieltjes niet op school thuis horen. Ik denk daar wat anders over. Natuurlijk ben ik geen voorstander van vrij SMS-verkeer in de les, maar met een mobiele telefoon kun je zoveel meer dan alleen dat. Je kunt er bijvoorbeeld een deel van de les mee opnemen. Zo liet een leerling mij een gedicht van Hanlo horen dat mijn voorganger in de les had voorgedragen. Ze had het opgenomen op haar telefoon, met toestemming van de leraar. Prachtig. Ze luisterde het regelmatig terug.

Tussendoor even via je telefoon een woord of een begrip op internet opzoeken, keihandig. Zeker als je -zoals ik het merendeel van de week- niet in een vaklokaal Nederlands zit waar je de beschikking hebt over woordenboeken of andere hulpmiddelen. Van mij mogen ze begrippen opzoeken via hun mobiel op internet opzoeken, als het binnen het lesonderwerp past. Graag zelfs!

Maar het mooiste gebruik van mobiele telefoons in de les laat een collega aardrijkskunde zien. Hij daagt leerlingen regelmatig uit om delen van zijn lessen te filmen en op Youtube te zetten. Hieronder zie je een van die filmpjes waarin hij op bijzonder aanschouwelijke wijze uitlegt hoe neerslag ontstaat. Zo onthou je toch veel beter hoe het werkt, dan alleen maar uit 'dorre aantekeningen'? En je kunt het keer op keer terug kijken ook nog.

Hoe het bevalt in het VO

De hektiek van alle dag als docent Nederlands maakt dat ik op het moment weinig tijd overhoud voor bloggen. Zo'n zes weken werk ik nu op een reguliere school voor voortgezet onderwijs. Het is enerverend, druk, elke dag overspoelt me met informatie, gewoontes en regels. Maar het is bovenal erg boeiend en leuk. Nog geen moment spijt gehad van de overstap van stafmedewerker ROC naar docent VO.

Wat me erg is overvallen in mijn nieuwe baan zijn de honderden keuzes die je op een dag moet maken. Vooral de keuzes als reactie op vragen van leerlingen: "Ik heb mijn huiswerk niet af, mag ik toch de les in of moet ik op de gang mijn huiswerk maken?"; "Mijn boeken liggen nog in mijn kluisje mag ik ze even halen?"; "Mag ik even naar mijn mentor tijdens uw les, ik moet hem iets vragen"; "Mag ik vandaag naast Jeroen zitten?"; "Mag ik tijdens het maken van die opdracht naar mijn i-pod luisteren?"; "Mag ik een lolly eten, dan is het voor mij makkelijker om mijn mond te houden..."; "Mag ik een half uur eerder weg, ik heb geen briefje, maar ik moet echt naar de tandarts"; "Mag ik het proefwerk op de gang maken? Dan kan ik me beter concentreren" en meteen een andere leerling erachteraan: "mag ik dat dan ook?" Hmm, de ene leerling al toestemming gegeven, twee leerlingen op de gang is niet handig, maar als de ene het mag, dan de andere toch ook, crunch...

Keer op keer probeer ik de juiste keuze te maken en in te schatten wat de consequentie is van een bepaalde keuze. Steeds zoeken naar een evenwicht tussen de schoolregels en wat ik zelf daarnaast wel of niet accepteer of wenselijk acht. Honderden keuzes op een dag. Als je zelf niet voor de klas staat en je wil dat zelf eens meemaken, doe dan eens de test: jij voor de klas en je ontdekt welke afwegingen een docent de hele dag door moet maken.

De eerste week heb ik me verbaasd (en genoten) van een heel ander type leerling dan ik kende van het ROC. De leerlingen op mijn nieuwe school hebben niet onmiddellijk overal kritiek op, lijken over het algemeen gedweeër dan de extraverte 'hartopdetonghebbende' leerlingen met wie ik bij het ROC gewerkt heb. Dat is geen negatief waarde-oordeel over de ROC-leerlingen! Ik vond hen nét zulke boeiende mensen als mijn leerlingen nu, maar ánders boeiend.

Regels, gewoontes. Twee zoemers die afgaan tussen de lessen. Leerlingen die het lokaal niet uitmogen / niet uitgaan vóór de eerste zoemer. Bij het ROC waren de grenzen tussen de lessen niet zo scherp. Een les was afgelopen als de stof van die dag behandeld was. Soms was dat vijf minuten vóór het officiële eind, soms vijf minuten later. Je kon leerlingen 'los' laten als dat zo uit kwam. Nu blijf ik met mijn leerlingen in het lokaal tot die eerste zoemer, dat voelt soms vreemd en gekunsteld. Maar de reden ervoor is duidelijk: het geeft zoveel meer rust in het gebouw als er niet de hele dag van die enthousiaste energieballekes door de gangen jumpen.

De hoeveelheid stof: almekinders dat is echt veel als je van drie jaargangen de lessen moet voorbereiden uit methodes die je nog niet kende. Een programma schrijven, lezen, spreken, luisteren én literatuur. En dat dan voor de jaarlaag 4 HAVO, 5 VWO en 6VWO en voor de onderdelen letterkunde, schrijfvaardigheid, leesvaardigheid, spreken en luisteren. Lessen voorbereiden, toetsen maken, correctiewerk. Dat valt allemaal enorm tegen. Er zijn weken dat ik geen middag of avond vrij heb, terwijl ik niet eens fulltime werk. Het zijn allemaal de consequenties van het werken op een nieuwe school in een arbeidsintensief vak.

Maar ik begin langzaamaan te wennen. Ik krijg steeds meer overzicht over de stof, over de leerlingen, over de gewoontes en regels op deze school. Bovenal heb ik gelukkig geweldige collega's die ik altijd aan kan klampen als ik iets niet weet, niet kan of niet heb.

Er is nog veel meer te vertellen: over een bloggende en twitterende directie (ja die bestaan echt), over de vele buitenschoolse activiteiten die georganiseerd worden, over de minimale inzet van ICT, over de op komst zijnde smartboards, maar daarover een andere keer.

Stuntrijm

Volgens de boekjes is rijm: "een klankovereenkomst tussen taalelementen die in elkaars nabijheid staan". Maar rijm is vooral bekend als smeermiddel dat poëzie zo heerlijk doet klinken.

In het Nederlands zijn enkele woorden waarop géén rijmwoord bestaat bijvoorbeeld: herfst, stolp, slordig, veertig, wulps en beitel. In een digitaal rijmwoordenboek vind je dan ook geen enkele match bij die woorden. Probeer het hier maar eens uit.

Lightversedichter Ivo de Wijs laat in onderstaand fragment zien dat een mens méér opties kan bedenken dan een digitale woordenmatcher. Hij noemt zijn vondsten: stuntrijm. Kijk en geniet van de klankrijke evenknieën die hij vond voor deze eenzame woorden.

Goed in Nederlands

Onderstaand filmpje is leuk om een les over stijlfouten mee te beginnen. Wellicht is het nodig om er een les over vooroordelen achteraan te plakken ;-).

Exploderende iPhones?

In de vakantie heb ik mezelf beloond met een Iphone. Een fantastisch apparaat. Flink wat pod- en vodcasten erop gezet, spelletjes, navigatiesysteem, OV-reiswijzer en andere apps. Dit jaar ga ik voor het eerst proberen om mijn papierenagenda volledig te vervangen door een digitale op de iPhone en op mijn laptop. Schitterende gadget zo'n telefoon en je kunt er nog mee bellen ook ;-). Al veel plezier van gehad.

Totdat ik in de media las dat er gedoe is rondom spontaan in brand vliegende en exploderende iPhones. Zie bijv. dit bericht en dit bericht. Broodje aap? Doelgerichte sabotageacties van concurrenten?

De berichten doen me sterk denken aan de Exota-affaire. uit mijn jeugd. Voor degenen die Exota niet kennen: dat was een limonademerk in de jaren zestig. Het werd zéér veel verkocht. Tot het moment dat ombudsman Marcel van Dam in zijn tv-programma een filmpje liet zien van een spontaan exploderende Exotafles: een enorme knal en met kracht rondvliegende glassplinters. Er was al een slachtoffer met oogletsel. Van Dam deed een oproep aan de kijkers om meer incidenten te melden. Dat gebeurde. Het filmpje werd keer op keer herhaald in het programma. De impact was groot. Ik kan me nog herinneren dat ik heel behoedzaam omging met Exotaflessen en ik was niet de enige. Mensen behandelden de flessen als net uitgegraven projectielen uit WO II. Dat is niet leuk limonade kopen of inschenken. Het duurde dan ook niet lang of Exota werd nauwelijks meer verkocht en het merk verdween uiteindelijk van de markt. Voor het hele verhaal zie hier.

Jaren later werd bekend dat in het filmpje (dat door TNO in scène was gezet) helemaal geen Exotafles te zien was geweest, maar een sherryfles die met een kogel geramd werd. TNO had de opdracht gekregen te laten zien HOE een fles ontplofte, niet de opdracht om te onderzoeken hoe het met de Exota-ontploffingen zat. Maar dat werd tijdens de uitzendingen niet erbij verteld. Het filmpje is achteraf beschouwd een succesvolle antipropaganda geweest.

Mijn familie heeft me deze vakantie geplaagd met sisgeluiden die vooraf zouden gaan aan een Iphone-explosie of ontbranding. En steeds schrok ik me rot. Ik hoop dat het onderzoek dat de EU heeft aangekondigd én het feit dat Apple nu zelf wil meewerken aan zo’n onderzoek ertoe leidt dat deze verhalen óf ontkracht worden óf dat er stappen ondernomen worden om de mogelijke productiefout in de iPhone te herstellen. Maar ik hoop natuurlijk dat het een HOAX is en dat ik weer volop kan genieten van mijn Iphone.

Weg

Vanaf 1 september heb ik een nieuwe baan als docent Nederlands bij het Theresialyceum in Tilburg. Ik heb er ontzettend veel zin in. Nieuwe collega's, nieuwe werkplek, nieuwe onderwijssoort. Een nieuwe weg ga ik bewandelen en dus ga ik weg uit het BVE-veld, maar niet uit het onderwijs. Vreemd is dat wel hoor, weggaan op een nieuwe weg.

Dag, dag docenten van het ROC Tilburg met en voor wie ik zo vurig heb gewerkt om méér gebruik te maken van ICT in het onderwijs. Dag docenten van het VAVO bij wie ik me het afgelopen jaar zó welkom heb gevoeld en met wie ik fantastisch heb samengewerkt. Dag trainers van het Centrum voor Onderwijs en ICT met wie ik cursussen schreef, e-learningscursussen gaf aan docenten en vooral heel veel rondsnuffelde in netwerken, op conferenties en op internet naar mogelijkheden om het onderwijs beter, effectiever en interessanter te maken. Dag studenten van het ROC die van mij onderwijs mochten 'genieten', ik heb ook van jullie genoten! Dag directeuren van de scholen van het ROC, met wie ik afspraken maakte over professionalisering van hun docenten of snode plannen smeedde om binnen een grote organisatie als het ROC, tóch zaken voor elkaar te krijgen. Dag College van Bestuur, die helemaal niet op zo'n heel grote afstand bleken te zitten als velen uit het primaire proces denken. Dag mensen van Kennisnet met wie ik de afgelopen jaren heb samengewerkt in projecten als Grassroots, Samen Web De Baas, ambassadeurs MBO. Dag ambassadeurs BVE, zowel de groene als de grijze. Dag, dag allemaal, het ga jullie goed.

Natuurlijk blijf ik nog steeds bloggen, maar dit weblog zal een iets andere wending krijgen. Méér over het vak Nederlands, méér over literatuur, méér over het voortgezet onderwijs, niet meer over de BVE, maar nog wel steeds over kunst, web 2.0, over Tilburg, en andere dingen die mij bezighouden.

Nederlandse teksten in Engelstalige liedjes

Als je nu op een terrasje zit in Toscane, de Provence, de Alpen, of misschien wel op de Tilburgse kermis, dan kan het je gebeuren dat je in een Engelstalig liedje plots Nederlandse zinnen meent te horen. Zo lijkt Michael Jackson te zingen over 'Mama Appelsap', Youssou n'Dour over 'Koeman die alle dingen omgooit' en klaagt Tina Turner over haar spillebenen.

Mama Appelsap heet dit verschijnsel, naar een radioprogramma van BNN waarin programmamaker Timur deze vondsten verzamelt met de hulp van luisteraars. Het is inmiddels een hele hype geworden. Er is een audiolijst met verzamelde zinnen, er zijn verschillende Youtubefilmpjes, er is een speciale website. Een hele hoop vrolijke onzin.

Hieronder mijn favoriet: